CPR Tirso de Molina Ferrol · Galicia
Retos STEM · Polos Eclipsados
Convocatoria 2026 · Xunta de Galicia

Proxecto Retos STEM · 2026

Eclipse 2026.
Observar, medir e comunicar.

Un proxecto científico, tecnolóxico e radiofónico do alumnado de 3º e 4º de ESO, arredor da eclipse solar total do 12 de agosto de 2026.

CPR Tirso de Molina · Ferrol · Polo Creativo
CPR Tirso de Molina Eclipse Galicia 12.08.26 Polos Creativos · Xunta de Galicia
Retos STEM · Polos Eclipsados 2026

Seleccionados para a exposición en Santiago de Compostela

O noso proxecto foi seleccionado para ser presentado xunto con outros 19 centros educativos de Galicia nunha exposición de divulgación científica da Xunta de Galicia. Levaremos os tres produtos do proxecto: o experimento Arduino con sensores, a web interactiva, o programa de radio e o proxector estenoscopico para observación segura da eclipse.

Conta atrás ata o evento · 12 de agosto de 2026, 20:30 CEST

días
·
horas
·
minutos
·
segundos
01 · O alumnado

Tres voces, un mesmo fenómeno.

O alumnado de 3º e 4º de ESO convértese en científicos, programadores e comunicadores para documentar, medir e divulgar a eclipse solar total do 12 de agosto de 2026 dende Ferrol.

Todo o traballo está realizado integramente polos estudantes, arredor de tres liñas complementarias. A continuación pódense consultar e probar directamente os produtos creados en cada unha delas.

01
Ciencia · Observar e medir

Experimento con Arduino

Unha estación de sensores (DHT22 e LDR) sobre Arduino UNO que rexistra a temperatura, a humidade e a intensidade luminosa antes, durante e despois da eclipse. Inclúe o vídeo do experimento real e a páxina que controla e visualiza os datos.

Vídeo · Experimento

O experimento en acción

Vídeo do experimento Arduino funcionando: a estación de sensores medindo a luz e a temperatura, gravada polo propio alumnado.

Web · Control e monitorización

Control e monitorización

Páxina que recolle e representa os datos da estación Arduino, mostrando como descenden a luz e a temperatura no instante da eclipse.

Abrir a páxina
02
Tecnoloxía · Programar

Aplicacións web

Dúas aplicacións programadas polo alumnado en HTML, CSS e JavaScript: unha páxina informativa sobre como observar a eclipse con seguridade e un videoxogo de aventura gráfica ambientado no fenómeno.

Web · Información

Como observar a eclipse

Datos astronómicos, riscos para a vista, normas de observación segura e unha conta atrás ata o momento da totalidade.

Abrir a páxina
Videoxogo · Web

Aventura gráfica

Videoxogo no que o usuario percorre a cidade para mercar o material necesario para observar a eclipse, xestionando o orzamento. Aprendizaxe a través do xogo.

Abrir o xogo
03
Comunicación · Divulgar

Radio e redes sociais

Un programa de radio divulgativo producido, locutado e editado polo propio equipo, que se complementa coa difusión nas redes sociais do proxecto (@recreotecno_tirsomolinaferrol) para chegar a un público máis amplo.

Podcast · Radio

«Polos Eclipsados» · Ondas do Tirso

Programa divulgativo: que é unha eclipse, onde se verá mellor, normas de observación segura e datos curiosos. Escóitao aquí mesmo.

Redes · Instagram

Difusión en Instagram

Publicación do proxecto na conta do equipo @recreotecno_tirsomolinaferrol, para que o eclipse e o traballo do alumnado cheguen á comunidade educativa e ao público xeral.

05 · Material

Proxector estenoscopico · un produto para Santiago.

Recurso didáctico deseñado e cortado con láser para permitir a observación segura da eclipse mediante 4 experimentos diferentes. Este produto será presentado en Santiago xunto cos nosos outros traballos.

Tarxeta de observación segura da eclipse

Os nosos estudantes deseñaron unha tarxeta con 4 buratos piñeiro de tamaños diferentes (1 mm, 2 mm, 3 mm e unha matriz de 9 buratos) para estudar como a forma e tamaño do burato afecta á proyección da sombra da eclipse.

  • Ø 1 mm: Proxección nítida do disco solar
  • Ø 2 mm: Proxección con máis luz e menos detalle
  • Ø 3 mm: Proxección máis luminosa pero difusa
  • Matriz 3×3: 9 minúsculas imaxes da eclipse

Método de uso: Volta as costas ao Sol, sostén a tarxeta sobre una folla branca no chan, e observa como a sombra dos buratos proxecta a forma do Sol eclipsado. Completamente seguro — nunca ollas directamente o Sol.

ECLIPSE 2026 Proxector estenopeico · observación segura COMPARA OS 4 BURATOS A Ø 1 mm B Ø 2 mm C Ø 3 mm D 9 buratos 1. Volta as costas ao Sol. 2. Sostén a tarxeta sobre un papel branco. 3. Observa a forma do Sol eclipsado na sombra. ATENCIÓN — NUNCA mires ao Sol. CPR TIRSO DE MOLINA · FERROL · POLOS ECLIPSADOS 2026
02 · Memoria

Memoria técnica da actividade.

Síntese dos elementos requiridos pola convocatoria Retos STEM (Resolución do 8 de maio de 2026).

Título
Eclipse 2026: Observar, Medir e Comunicar
Reto / problema
Triplo reto: científico (rexistrar o impacto ambiental da eclipse mediante sensores Arduino), tecnolóxico (programar unha web interactiva con conta atrás e información astronómica) e comunicativo (producir un programa de radio de divulgación científica). O equipo convértese en científicos, programadores e comunicadores ao mesmo tempo.
Fundamentos científicos
A eclipse solar total prodúcese cando a Lúa se interpón entre a Terra e o Sol, proxectando a súa sombra sobre a superficie terrestre. Espérase unha diminución drástica da intensidade luminosa e variacións medibles en temperatura e humidade. O proxecto aplica astronomía (mecánica orbital, fases da Lúa, tipos de eclipses), física (radiación solar e espectro visible), meteoroloxía (relación radiación–temperatura–humidade) e electrónica e programación (microcontroladores con sensores DHT22 e LDR para a recollida automatizada de datos).
Aspectos estéticos e artísticos
A web interactiva incorpora un deseño visual propio do alumnado, conta atrás en tempo real e contido científico ilustrado, combinando rigor e creatividade dixital. O programa de radio coida a narración, a musicalización e a estrutura dramática, achegando valor cultural á ciencia. O conxunto reivindica a beleza do fenómeno astronómico como encontro entre ciencia, tecnoloxía e expresión artística.
Materiais e método
O equipo deseña un protocolo de recollida de datos validado mediante simulación previa e executado o día da eclipse. A web prográmase de forma autónoma. O programa de radio guiónase, grávase e edítase íntegramente no Polo Creativo. Todo o proceso é documentado fotograficamente e en vídeo. Os tres produtos publícanse en aberto con licenza CC BY-NC-SA para poderen ser reproducidos por outros centros.
Resultado e avaliación
Gráficas de variación de luz, temperatura e humidade durante a eclipse do 12 de agosto de 2026 con datos reais; web interactiva publicada e accesible; programa de radio divulgativo en formato audio. Criterios de avaliación: rigor científico, calidade técnica dos produtos e grao de autonomía do alumnado.
Propostas de mellora
Ampliar o número de sensores en futuras edicións; compartir os datos en aberto para comparar con outros centros de Galicia; incorporar á web os datos reais da eclipse tras o 12 de agosto; abrir o programa de radio a unha serie periódica de divulgación científica.
03 · Polo Creativo

Dotación empregada.

Equipamento e ferramentas do Polo Creativo do centro empregadas no desenvolvemento integral do proxecto.

04 · A xente

A xente do proxecto.

Detrás de cada liña de traballo hai un grupo de estudantes de 3º e 4º de ESO que asumiron, de verdade, os papeis de científicos, programadores e comunicadores.

Equipo do proxecto Eclipse 2026
Equipo do proxecto · CPR Tirso de Molina (Ferrol)
06 · Datos

Datos identificativos.

Centro educativo
CPR Tirso de Molina
Ferrol · A Coruña
Centro con Polo Creativo
Nivel educativo
3º e 4º de ESO
Entre 5 e 10 estudantes participantes
Docente responsable
Bruno Fraguela Villar
Xefatura do Departamento de Tecnoloxía
Modalidade
Retos STEM
Polos Eclipsados · Convocatoria 2026
Resolución do 8 de maio de 2026

Proxecto presentado a

Eclipse Galicia 12.08.26 Eclipse Galicia
Polos Creativos · Xunta de Galicia Polos Creativos
CPR Tirso de Molina CPR Tirso de Molina
Licenza CC BY-NC-SA 4.0

Todos os contidos deste proxecto están publicados baixo licenza Creative Commons Recoñecemento – Non comercial – Compartir igual 4.0 Internacional, segundo as pautas da convocatoria de Polos Eclipsados.